Không Khí - Món Hàng Nghìn Tỷ Đô Đang Được Thế Giới Săn Đón

Tín chỉ carbon – Giấy phép “mua bán không khí”

Tín chỉ carbon được xem như một dạng giấy phép cho phép các tổ chức, doanh nghiệp phát thải CO₂ trong một mức giới hạn nhất định. Mỗi tín chỉ đại diện cho

, tương đương với lượng khí thải mà chủ sở hữu được phép xả ra môi trường. Tuy nhiên, nếu vượt quá hạn mức này, họ buộc phải mua thêm tín chỉ carbon từ thị trường hoặc thực hiện các biện pháp cắt giảm khí thải.

Việt Nam cũng cam kết theo đuổi mục tiêu này.

Mặc dù là nước đang phát triển, Việt Nam sẽ triển khai mạnh mẽ các biện pháp giảm phát thải khí nhà kính để đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Trong trường hợp này, công ty B có thể mua lại 3 tín chỉ carbon từ công ty A để bù đắp lượng khí thải vượt mức, giúp đạt phát thải ròng bằng 0.

Có cung, có cầu – và chính điều này đã tạo ra thị trường mua bán tín chỉ carbon. Nếu không muốn bị mất tiền, doanh nghiệp phải giảm phát thải.

Lý thuyết thì rất đẹp. Nhưng ở đâu có lợi nhuận, ở đó có tham vọng.

Để kiếm tiền từ tín chỉ carbon, trước tiên cần hiểu cách thức hoạt động của thị trường này. Tương tự như cổ phiếu hay trái phiếu, tín chỉ carbon cũng được giao dịch trên một hệ thống chung, chia thành

do chính phủ điều phối, áp dụng với các doanh nghiệp có mức phát thải cao. Mỗi công ty được cấp một hạn mức khí thải nhất định, nếu vượt quá, họ phải mua thêm tín chỉ carbon từ các doanh nghiệp khác. Do tính chất ràng buộc, giá tín chỉ carbon tại thị trường này rất cao, dao động từ

ở châu Âu và khoảng

tại Mỹ. Hiện nay, hệ thống giao dịch khí thải

là nền tảng lớn nhất thế giới với hơn

. Riêng năm 2023, thị trường này đã đạt doanh thu

. Sau hơn một thập kỷ vận hành, tổng giá trị giao dịch đã vượt

cơ chế này tính đến tháng 7/2024.

Dự báo đến năm 2050, thị trường carbon toàn cầu có thể đạt giá trị lên tới 22 nghìn tỷ USD. Với tiềm năng khổng lồ này, cách tốt nhất để kiếm tiền từ tín chỉ carbon chính là tạo ra càng nhiều tín chỉ càng tốt.

Hiện nay, có 8 nhóm ngành có khả năng tạo ra tín chỉ carbon với sản lượng lớn, trong đó

là lĩnh vực dẫn đầu. Rừng được coi là bể chứa carbon tự nhiên của Trái Đất, hấp thụ CO2 thông qua quá trình quang hợp và lưu trữ trong thân cây, cành, lá và đất. Theo ước tính, rừng trên toàn cầu có thể hấp thụ

, tạo ra nguồn tín chỉ carbon khổng lồ. Nhờ đó, các dự án trồng rừng, bảo vệ và giảm suy thoái rừng đều mang lại giá trị kinh tế cao. Kể từ năm 2021, lâm nghiệp luôn đứng đầu thị trường tín chỉ carbon, với kỷ lục

được giao dịch, chiếm

. Giá trung bình của một tín chỉ carbon rừng cũng thuộc nhóm cao nhất, khoảng

và có xu hướng tiếp tục tăng.

Trong bối cảnh thế giới đẩy mạnh chuyển đổi sang nền kinh tế xanh, năng lượng tái tạo đang trở thành giải pháp thay thế cho các nguồn nhiên liệu hóa thạch như dầu mỏ, than đá và khí tự nhiên. Nhờ khả năng sản xuất điện mà không phát thải CO₂, các dự án năng lượng sạch có thể tạo ra một lượng lớn tín chỉ carbon. Tuy nhiên, do mức độ phổ biến ngày càng cao, giá trị tín chỉ carbon từ lĩnh vực này không quá cao, chỉ dao động trong khoảng

Nông nghiệp hiện là

, chiếm khoảng

. Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực có nhiều cơ hội để tạo ra tín chỉ carbon nhờ áp dụng các phương pháp canh tác sinh thái, giảm khí thải từ hoạt động sản xuất nông nghiệp. Việc chuyển đổi sang mô hình bền vững không chỉ giúp giảm thiểu tác động môi trường mà còn mở ra nguồn thu mới từ tín chỉ carbon.

Trong suốt 4 năm qua, lượng tín chỉ carbon từ nông nghiệp liên tục tăng, với giá dao động từ

Ngoài ra, một số lĩnh vực khác như

cũng góp phần tạo ra tín chỉ carbon. Trong đó, các dự án giao thông xanh như mở rộng hệ thống phương tiện công cộng hay phát triển xe điện đóng vai trò đáng kể.