iPhone – Vũ Khí Biến Apple Thành Gã Khổng Lồ Quyền Lực

Từ bờ vực phá sản đến kỷ nguyên iPhone

Với tầm nhìn chiến lược, Jobs đã dẫn dắt Apple phục hồi ngoạn mục. Bước đầu tiên là ra mắt

vào năm 2001 – thiết bị nghe nhạc bỏ túi nhỏ gọn, đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ của công ty. iPod nhanh chóng trở thành một

, mang lại doanh thu khổng lồ cho Apple.

Lúc bấy giờ, hàng triệu người Mỹ đã sở hữu điện thoại di động để nghe gọi, giờ đây họ lại phải mang thêm một chiếc máy nghe nhạc riêng biệt. Năm 2003, PalmOne Treo 600 – thiết bị kết hợp giữa điện thoại và PDA – ra mắt và tạo nên cơn sốt trên thị trường. Khi công nghệ 3G, Wi-Fi dần phổ biến, bộ nhớ giá rẻ và các dịch vụ nhạc số phát triển mạnh mẽ, nhu cầu về một chiếc điện thoại "tất cả trong một" ngày càng trở nên cấp thiết.

Steve Jobs hiểu rõ một điều: Những thiết bị này chính là

tới iPod – sản phẩm đang đóng vai trò sống còn với Apple.

Muốn bảo vệ tương lai của mình, Apple buộc phải bước chân vào thị trường điện thoại di động. Nhưng đó không phải là một cuộc chơi dễ dàng.

Quyền lực thực sự khi ấy nằm trong tay các nhà mạng lớn như Cingular hay AT&T. Họ quyết định mọi tính năng có thể xuất hiện trên điện thoại di động. Những chiếc BlackBerry hay Nokia thời điểm đó đều chỉ cung cấp trình duyệt web đơn giản, chủ yếu phục vụ mục đích kéo dài hợp đồng thuê bao.

Steve Jobs thì không chấp nhận bị giới hạn như vậy.

Mùa hè năm 2004, Apple hợp tác với Motorola để phát triển một chiếc điện thoại mang tên ROKR – sản phẩm đầu tiên tích hợp iTunes. Tuy nhiên, ngay từ khi ra mắt vào tháng 9/2005, ROKR đã bộc lộ hàng loạt vấn đề.

Thiết bị này chậm chạp, không thể tự tải nhạc, và chỉ lưu trữ được 100 bài hát. Steve Jobs thậm chí từng gọi nó là "iPod Shuffle trên điện thoại của bạn" – một tuyên bố thể hiện rõ sự thất vọng. Cuối cùng, Apple và Motorola đường ai nấy đi, khép lại một thử nghiệm không thành công.

Nhưng thất bại ấy lại mang đến cho Steve Jobs một nhận thức quan trọng:

Nếu muốn thay đổi cuộc chơi, Apple cần tự tạo ra một chiếc điện thoại của riêng mình.

Với quyết tâm đó, Steve Jobs đã trực tiếp gặp Stan Sigman, CEO của Cingular, và tuyên bố:

Và đó chính là

– sản phẩm sẽ làm thay đổi mãi mãi thế giới công nghệ.

iPhone làm lung lay quyền lực nhà mạng

Năm 2005, Stan Sigman – CEO của Cingular – hiểu rằng công ty mình đang đối mặt với một thách thức lớn. Lợi nhuận từ dịch vụ thoại và SMS ngày càng sụt giảm vì cuộc đua phá giá khốc liệt. Nếu không tìm ra lợi thế cạnh tranh mới, Cingular sẽ tụt lại phía sau.

Sigman tin rằng giải pháp chính là một chiếc điện thoại độc quyền – thứ có thể khiến người dùng khao khát sở hữu. Quan trọng hơn, thiết bị này phải khuyến khích khách hàng chuyển sang duyệt web thay vì chỉ nghe gọi, từ đó gia tăng doanh thu từ cước dữ liệu.

Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất chính là quyền kiểm soát nội dung. Trước đó, các nhà mạng như Cingular hay Verizon nắm toàn quyền bán nội dung số – từ nhạc chuông đến ứng dụng Java. Nếu Apple được phép phát triển hệ điều hành di động riêng, lợi nhuận khổng lồ này sẽ chảy vào túi họ thay vì nhà mạng. Nhưng Sigman không có lựa chọn nào tốt hơn – ông quyết định đặt cược vào Steve Jobs.

Tháng 1/2007, iPhone chính thức ra mắt, độc quyền phân phối bởi Cingular (sau này sáp nhập thành AT&T). Mặc dù còn nhiều khiếm khuyết – không có 3G, không quay phim, thậm chí không có cả copy-paste – nhưng iPhone đã thay đổi hoàn toàn ngành viễn thông.

Các nhà mạng khác lập tức nhận ra mối đe dọa. Verizon, trước đó từng từ chối đề nghị hợp tác của Apple, vội vàng yêu cầu BlackBerry phát triển một chiếc "iPhone killer". Kết quả là BlackBerry Storm ra đời – và đó là một thảm họa.

Tỷ lệ trả lại sản phẩm lên tới 100%, gây thiệt hại 500 triệu USD cho Verizon. Chiếc điện thoại từng được kỳ vọng lật đổ iPhone giờ trở thành cơn ác mộng cho cả BlackBerry lẫn Verizon.

Sự ra mắt của iPhone khiến Andy Rubin cùng nhóm Google phải khai tử dự án Android/HTC Sooner – vốn được thiết kế để cạnh tranh với BlackBerry. Thay vào đó, họ tập trung phát triển Android trên chiếc HTC Dream với mục tiêu duy nhất: Đánh bại iPhone.

Năm 2009, Verizon cuối cùng cũng phục hận bằng chiếc Motorola DROID – đạt doanh số 1,05 triệu máy chỉ sau 74 ngày. Thành công này, cùng với sự xuất hiện của Samsung Galaxy S, tạo nên thế đối trọng với Apple và chấm dứt sự thống trị của AT&T.

Từ đây, các nhà sản xuất Android và Apple bước vào một cuộc chạy đua tính năng và cấu hình chưa từng có. iPhone không chỉ mở ra kỷ nguyên smartphone, mà còn giải phóng sức sáng tạo cho toàn bộ ngành công nghiệp điện thoại di động.

App Store – Mỏ vàng kỹ thuật số

Nếu phần cứng là nền tảng, thì phần mềm chính là bước nhảy vọt giúp Apple thống trị ngành công nghệ. Tháng 7/2008, Apple ra mắt

, mở ra một thị trường ứng dụng trị giá hàng tỷ USD. Chỉ trong một năm, số lượt tải ứng dụng đã vượt 100 triệu. Quyền kiểm soát nội dung từng thuộc về các nhà mạng, nhưng giờ đây, Apple đã nắm trọn quyền lực.