Ả Rập Xê Út Đang Làm Gì Với Hàng Tỷ USD Đầu Tư Vào Bóng Đá?

Vì sao cầu thủ châu Âu ồ ạt sang Ả Rập Xê Út?

Mùa hè 2023, châu Âu chấn động khi hàng loạt cầu thủ hàng đầu đổ xô sang Ả Rập Xê Út, sau khi Quỹ Đầu tư Công (PIF) tiếp quản 4 câu lạc bộ hàng đầu quốc gia này: Al-Hilal, Al-Ittihad, Al-Nassr và Al-Ahli. PIF sở hữu 75% cổ phần các đội bóng và ngay lập tức mang về những ngôi sao đẳng cấp thế giới.

Đối với các câu lạc bộ lớn ở châu Âu, đây là cơ hội lý tưởng để thanh lý những cầu thủ không còn phong độ cao, giảm bớt quỹ lương, và thu về khoản tiền chuyển nhượng lớn – điều mà họ không dễ làm được với đối tác châu Âu.

Thậm chí, có nghi ngờ về việc PIF hỗ trợ Chelsea thanh lý hàng loạt cầu thủ sau kỳ chuyển nhượng ồn ào, giúp đội bóng tránh được các vấn đề tài chính.

Nhưng người Ả Rập Xê Út không chỉ săn lùng cầu thủ hết thời. Ngược lại, họ lôi kéo những tên tuổi đỉnh cao như Ronaldo, Benzema, Neymar, Kanté, Mané, Henderson... Danh sách này vẫn tiếp tục kéo dài.

Ví dụ điển hình là Marcelo Brozovic, đội trưởng Inter Milan trong trận chung kết Champions League 2022-2023. Mặc dù Barcelona theo đuổi, Brozovic lại chọn Al-Nassr vì sự hấp dẫn không thể cưỡng lại. Hay Ruben Neves, tiền vệ 26 tuổi của Wolverhampton, cũng quyết định gia nhập Al-Hilal thay vì đầu quân cho Barcelona.

Những đội bóng lớn như Barcelona giờ đây không chỉ lo mất mục tiêu vào tay các đội bóng Ả Rập Xê Út mà còn phải bảo vệ các trụ cột của mình. Liverpool, chẳng hạn, chứng kiến 3 ngôi sao ra đi, trong khi Mohamed Salah suýt nữa cũng gia nhập Al-Ittihad.

Chuyện điển hình là thương vụ Neves. Wolverhampton, dù không nghèo, lại gặp khó khăn khi PIF đưa ra lựa chọn: bán Neves với giá 47 triệu bảng hoặc giữ anh đến hết hợp đồng và mất trắng. Dẫu vậy, đối với Neves, tiền lương tại Saudi gấp 10 lần so với ở Wolverhampton, một con số không thể từ chối. Trong khi Ronaldo và Benzema thu nhập lên tới 173 triệu và 172 triệu bảng mỗi năm, Neves chỉ cần nhận 15 triệu bảng mỗi năm – một con số đầy hấp dẫn.

Hãy tưởng tượng bạn là người Ả Rập Xê Út, cuối năm 2022, nhìn sang nhà hàng xóm Qatar. Họ đã tổ chức một kỳ World Cup hoành tráng nhất trong lịch sử, nhưng kết quả của đội tuyển Qatar thì sao? Toàn thua. Trong khi đó, bạn là đội duy nhất có thể đánh bại nhà vô địch Argentina. Nhưng rồi, ai sẽ nhớ đến bạn? Người ta chỉ nhớ đến Messi và Qatar mà thôi.

Không chỉ thế, một người Qatar lại sở hữu PSG, một người UAE sở hữu Manchester City — cả hai đều là những thương hiệu đắt giá nhất thế giới. Còn bạn, bạn phải làm gì để khẳng định vị thế của mình?

Và rồi, quyết định được đưa ra: "Hãy gửi cho Ronaldo một lời đề nghị không thể từ chối!" Nếu Ronaldo đến, những ngôi sao khác chắc chắn sẽ nối gót theo sau. Và thế là, Ronaldo nhận được 173 triệu bảng, trở thành vận động viên có mức lương cao nhất trong giới thể thao.

Đối với Ả Rập Xê Út, Ronaldo không chỉ là một ngôi sao – anh là thỏi nam châm thu hút các cầu thủ hàng đầu về Saudi Pro League. Các ngôi sao sẽ nghĩ: "Nếu Ronaldo còn muốn đến đây, tại sao mình lại không?"

Bóng đá - Công cụ quyền lực mềm của Ả Rập Xê Út

Bóng đá không chỉ là môn thể thao mà còn là biểu tượng của quyền lực mềm. Với các siêu sao như Ronaldo, Neymar hay Benzema, Ả Rập Xê Út không chỉ muốn nâng tầm giải đấu Saudi Pro League mà còn khẳng định vị thế quốc gia trên trường quốc tế.

Không còn là những cuộc cạnh tranh số đầu đạn hay tên lửa, thể thao giờ đây là yếu tố quan trọng định hình hình ảnh một cường quốc. Ví dụ, khi Argentina vô địch World Cup, họ không chỉ giành cúp mà còn chiếm được trái tim người hâm mộ toàn cầu.

Thái tử Muhammad bin Salman hiểu rõ điều này. Với tầm nhìn chiến lược, ông không chỉ đầu tư vào bóng đá mà còn mở rộng sang các môn thể thao khác như golf, F1, boxing. Mục tiêu không chỉ là cải thiện hình ảnh đất nước mà còn thay đổi những định kiến tiêu cực về Ả Rập Xê Út – một quốc gia nằm trong khu vực vốn đầy bất ổn.

Ý tưởng sử dụng các siêu sao bóng đá để phát triển giải đấu không mới. Năm 1975, Pelé gia nhập New York Cosmos, mở đường cho nhiều huyền thoại như Gerd Müller, Johan Cruyff, và George Best đến với giải NASL. Dù NASL kết thúc vào năm 1984, mô hình này đã truyền cảm hứng cho các giải đấu ở Nhật Bản, Úc, và nhiều nơi khác.

Tại Việt Nam, bạn có thể nhớ đến năm 2009, khi câu lạc bộ Xi măng Hải Phòng mời Denilson – cầu thủ đắt giá nhất thế giới lúc bấy giờ – chỉ để chơi một trận duy nhất.

Tuy nhiên, Ả Rập Xê Út đi xa hơn Trung Quốc, nơi chỉ thu hút các cầu thủ như Hulk, Paulinho hay Tevez. Các khoản đầu tư của Saudi nhắm đến những ngôi sao hàng đầu, còn đang ở đỉnh cao phong độ, với tham vọng tạo ra sức hút toàn cầu.

Bóng đá - Chìa khóa kinh tế của Ả Rập Xê Út

Bóng đá đóng vai trò cốt lõi trong kế hoạch "Tầm nhìn 2030" của Ả Rập Xê Út nhằm đa dạng hóa nền kinh tế, giảm sự phụ thuộc vào dầu mỏ. Với quỹ PIF trị giá hơn 700 tỷ đô la, quốc gia này đang thực hiện một chiến lược táo bạo: biến thể thao thành "mỏ vàng nhân tạo".

Họ không chỉ chiêu mộ ngôi sao, mà còn mua lại câu lạc bộ Newcastle United, giúp đội bóng này từ nguy cơ xuống hạng vươn lên giành quyền tham dự Champions League sau 20 năm. Khác với các đội bóng châu Âu bị ràng buộc bởi luật công bằng tài chính, Ả Rập Xê Út không gặp bất kỳ hạn chế nào trong việc chi tiêu, giúp họ đầu tư mạnh tay, với hơn 1 tỷ đô la chỉ trong kỳ chuyển nhượng mùa hè vừa qua.

Mục tiêu lớn hơn của họ? Tổ chức World Cup 2030 và biến Saudi Pro League thành một phiên bản Super League tại khu vực Trung Đông. Đây không chỉ là giấc mơ thể thao mà còn là chiến lược dài hạn để thúc đẩy kinh tế, tạo việc làm, và thu hút khách du lịch.

Vậy nên, bóng đá với Ả Rập Xê Út không chỉ là trò chơi, mà là một phần trong kế hoạch lớn để khẳng định vị thế và xây dựng tương lai bền vững.

Bạn có thắc mắc, việc đa dạng hóa nền kinh tế bằng cách chi thật nhiều tiền thực chất nghĩa là gì không? Hãy cùng nhìn vào một ví dụ quen thuộc.

Vào giữa thế kỷ 19, James W. Marshall tìm ra vàng tại California, khởi đầu một cơn sốt vàng lịch sử. Người từ khắp nơi đổ xô về đây để khai thác vàng. Theo sau những người đào vàng là một loạt các dịch vụ mọc lên: ngân hàng để gửi tiền, quán rượu để giải trí, và nhiều ngành nghề khác để đáp ứng nhu cầu. Chỉ trong thời gian ngắn, vùng đất hoang vu đã biến thành một thị trấn sôi động. Ngày nay, nếu là một quốc gia độc lập, California có thể đứng thứ 5 thế giới về quy mô kinh tế.

Giờ đây, Ả Rập Xê Út đang làm điều tương tự, nhưng theo cách của thế kỷ 21: họ không đào vàng, mà tạo ra những "mỏ vàng nhân tạo". Thay vì chỉ dựa vào nguồn tài nguyên dầu mỏ, quốc gia này đầu tư mạnh vào các lĩnh vực mới như thể thao, xây dựng và dịch vụ để thu hút sự chú ý và dòng tiền từ khắp nơi trên thế giới.

Trong đó, bóng đá đóng vai trò nổi bật. Những khoản tiền khổng lồ được chi để đưa các ngôi sao hàng đầu như Ronaldo hay Neymar về Saudi Pro League không chỉ nâng cao vị thế giải đấu mà còn biến Ả Rập Xê Út thành tâm điểm chú ý toàn cầu. Điều này không chỉ tạo ra giá trị thương mại mà còn thúc đẩy du lịch, dịch vụ và các ngành liên quan, tạo nền tảng cho một nền kinh tế không phụ thuộc vào dầu mỏ.

Tóm lại, việc chi tiền cho bóng đá và các lĩnh vực khác chính là cách Ả Rập Xê Út định hình tương lai – một chiến lược chuyển hóa tiền thành những giá trị bền vững.

Ả Rập Xê Út và tham vọng định hình bóng đá toàn cầu